ಭಾರತದ ಆದಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ನಾವು ಅನಕ್ಷಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದೀವಿ. ಆದರೆ, ಅವರಲ್ಲಿರುವ ನೆಲಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದೇಶಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯ ಬದುಕು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಬಲ್ಲದು. ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಆದಿವಾಸಿ ಬಯಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾದ ನಿಯಮಗಿರಿ ಪರ್ವತದ ಡೋಂಗ್ರಿಯಾ ಕೊಂಡ ಎಂಬ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಪಶುಪಾಲನೆಯನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ತೋಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಬದುಕು, ಪರಿಸರ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದ ಆಚರಣೆ, ನಂಬಿಕೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ. ಚಿತ್ತ ರಂಜನ್ ಪಾಣಿ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧಕರು ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕುರಿತು ಡೌನ್ ಟು ಅರ್ಥ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನನ್ನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.
ಭಾರತದ ನಕ್ಸಲ್ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸ ಕುರಿತು 2012 ರಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗೆಳೆಯರ ಜೊತೆ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಿರಿ ಡೋಂಗ್ರಿಯಾ ಕೊಂಡ ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಅವರ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ನೌಕರರನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ, ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಬುಧವಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಟ್ಟಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಾರದ ಸಂತೆಗೆ ಬರುವ ಈ ಆದಿವಾಸಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ನೋಡಿದೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಡಾ.ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಬಾಕ್ಸೆöÊಟ್ ಅದಿರು ನಿಯಮಗಿರಿ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಗುಜರಾತ್ ಮೂಲದ ಅನಿಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಎಂಬ ಉದ್ಯಮಿಯ ವೇದಾಂತ ಹೆಸರಿನ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿನ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ, ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿ, ನಲವತ್ತು ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದ ಯೋಜನೆಗೆ ತಡೆ ಒಡ್ಡಿದರು. ವಾಸದ ಮನೆಗಳು, ಕೈ ತುಂಬಾ ಹಣ, ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ರಸ್ತೆ, ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಆಮೀಷಗಳನ್ನು ವೇದಾಂತ ಕಂಪನಿ ಡೋಂಗ್ರಿಯಾ ಕೊಂಡ ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಮುಂದೆ ಒಡ್ಡಿದರೂ ಸಹ, ನೆಲ ಮತ್ತು ಮುಗಿಲು ನಮಗೆ ನೀಡಿರುವ ಆಶ್ರಯ ಸಾಕು, ಬೇರೇನೂ ಬೇಡ ಎಂದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ತಿಸ್ಕರಿಸಿದರು.
ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯಗಡ ಮತ್ತು ಕಲಹಂಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ನಿಯಮಗಿರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾದ ಮಹತ್ವದ ಭೌಗೂಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 700 ರಿಂದ 1,4೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೂ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಿಯಮಗಿರಿ ಪರ್ವತಗಳು ಸದಾ ಹರಿಯುವ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಕಿರು ತೊರೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಪರ್ವತದ ತಪ್ಪಲಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಡೊಂಗ್ರಿಯಾ ಕೊಂಡ್ ಹೆಸರಿನ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಇಡೀ ಭಾರತದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಠ ಆದಿವಾಸಿಗಳಾಗಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕೃಷಿ-ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬದುಕಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೊಟ್ಟಿಲಾಗಿದೆ. ನಿಯಮಗಿರಿ ಪರ್ವತವೆಂದರೆ, ಕೇವಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ. ಅದು ಹವಾಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಳೆ ಮಾದರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಜಲ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದರೊAದಿಗೆ ವಾತಾವರಣದ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಸಾವಿರಾರು ಅರಣ್ಯ ಅವಲಂಬಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾಗಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಬರ, ಅನಿಯಮಿತ ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ನಾಶವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಆದಿವಾಸಿಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬದುಕು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಶ್ರೇಣಿಯು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕಿರುತೊರೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹಲವಾರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ದೇಶಿ ಜ್ಞಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈ ಆದಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದಂತೆ ಉಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಡೋಂಗ್ರಿಯಾ ಕೊಂಡ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪಾಲಕರು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅರಣ್ಯಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಳೆಗಳ ನಡುವೆ ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಪರಿಸರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಡೊಂಗ್ರಿಯಾ ಕೊಂಡರಿಗೆ ನಿಯಮಗಿರಿಯು ಕುರಿತಂತೆ ಪೂಜ್ಯ ಭಾವನೆಯಿದೆ. ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಅವರ ಪರಮ ದೈವ ನಿಯಮರಾಜನ ವಾಸಸ್ಥಾನವೆಂದು ನಂಬಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಈ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧವು ಆಧುನಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಗಳು ಪರಿಚಯವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದೆ. ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು ಅರಣ್ಯ, ನೀರಿನ ಮೂಲ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಪವಿತ್ರ ಗುಂಡು ತೋಪುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ವನ್ಯ ಮೃಗಗಳ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೂಢಿಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮುದಾಯದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭಗಳಿಗಿಂತ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವ ಬದಲು, ಸಮುದಾಯಗಳು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಡೊಂಗ್ರಿಯಾ ಕೊಂಡರು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಕೃಷಿಯು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೊAದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಡೋಂಗ್ರಿಯಾ ಆದಿವಾಸಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ರಾಗಿ, ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಗೆಡ್ಡೆಗಳು, ಧಾನ್ಯಗಳು, ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ಬಗೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಏಕ ರೂಪಿಯ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಡೊಂಗ್ರಿಯಾ ಕೊಂಡರ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಮಿಶ್ರ ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಬೀಜ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೀಟಗಳ ಹಾವಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಬೆಳೆ ವೈಫಲ್ಯದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಆಹಾರ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಮುದಾಯವು ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕೃಷಿ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದನ್ನು ಪಾಳು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯ ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಚೇತರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇಂದು, ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೃಷಿ-ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ, ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾದ ಹಲವು ತತ್ವಗಳು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ನಿಯಮಗಿರಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.
ಇಂದಿನ ದಿನಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆಯ ಮಾದರಿಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳ ನಾಶ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿ, ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯವು ನಿಯಮಗಿರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಳೆ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಈಗ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ, ಕೆಲವು ತಳಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಐವತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಲ್ಲಿನ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಈಗ ಹತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಭೇಧಗಳ ತಳಿಯನ್ನು ನಂಬಿಕೊAಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕುಸಿತವು ಕೃಷಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಸವೆತವನ್ನೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿರಳವಾಗಿರುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಪೋಷಣೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದ ಅರಣ್ಯದ ಆಹಾರಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಅಣಬೆಗಳು, ಗೆಡ್ಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವದರಿಂದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
ನಿಯಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಈಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿವೆ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ವಿಘಟನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ. ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ.ತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ಅನಿಯಮಿತ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಒಣಹವೆ, ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಳೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಋತುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ತೊಂದರೆಗೀಡಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು ಋತುಮಾನದ ಕುಸಿತದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವೂ ಸಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ, ಇದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ ಎರಡರ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರತೊಡಗಿದೆ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿವೆ.
ನಿಯಮಗಿರಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪರಿಸರ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಹವಾಮಾನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಬೀಜ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕಿದೆ. ಡೋಂಗ್ರಿಯಾ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯದ ಜನರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಪರಿಸರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮುಂದಾಗಬೇಕಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು. ಹವಾಮಾನ ನಿರೋಧಕ ಕೃಷಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಆಘಾತಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅವಳಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಿಯಮಗಿರಿಯ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯವು ಪರಿಸರದ ಪಾಠವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವರನ್ನು ಪಾಲುದಾರರು, ಹಕ್ಕುದಾರರು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವವರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲದು. ಈ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೀಜ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಈ ಜೀವನ ವಿಧಾನವು ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಯಮಗಿರಿ ಸಮುದಾಯವು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬAಧವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಡೊಂಗ್ರಿಯಾ ಕೊಂಡರ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ನೈತಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು- ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರವು, ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಕೋನಾರ್ಕ್ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡೋಂಗ್ರಿಯಾ ಕೊಂಡ, ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವು ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಾಡು, ನೃತ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಖರೀದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಳೆದಿರುವ ದೇಶಿ ಭತ್ತದ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಮೊಸರಿನ ಜೊತೆ ತಿನ್ನುವಾಗ ದೇಸಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಹತ್ವ ಏನು ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.
